Logo Nasıl Tescil Edilir? TÜRKPATENT ve Nice Sınıfları

Logo tasarımı bittiğinde birçok işletmenin aklındaki ilk soru "bunu nasıl koruma altına alırım?" olur. Logonun çizimi telif hukukuyla korunabilir, ama ticari bir işaret olarak başkalarının aynı ya da benzer işareti kullanmasını engellemek marka tesciliyle mümkündür. Bu yazı, Türkiye'de bir logonun marka olarak tescil sürecini, Nice sınıflarını, süreleri ve 2026 resmi ücretlerini anlatıyor.

Marka tescili neyi korur?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) markayı, bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini diğerlerinden ayırt etmeye yarayan ve sicilde açık ve kesin biçimde gösterilebilen her türlü işaret olarak tanımlar: sözcükler, şekiller, renkler, harfler, sayılar, sesler ve malın ya da ambalajın biçimi 1. Logo bu tanımın en yaygın örneğidir.

SMK md. 7'ye göre marka koruması tescil yoluyla elde edilir ve tescilden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir 1. Marka sahibi, tescilli markasıyla aynı ya da karıştırılma ihtimali doğuracak kadar benzer işaretlerin, aynı ya da benzer mal ve hizmetlerde izinsiz kullanılmasının önlenmesini talep edebilir. Koruma ise her şeyi değil, başvuruda seçtiğiniz mal ve hizmetleri kapsar. Bu yüzden sınıf seçimi sürecin merkezindedir.

Telif ile marka arasındaki farkı ve logonun telif devrini logonun telif hakkı yazısında ayrıca anlattık. Kısaca: tescil başvurusundan önce logonun haklarının yazılı olarak size devredilmiş olması gerekir.

Kelime markası, şekil markası, karma marka

Başvuruda logonuzu hangi biçimde tescil ettirmek istediğinizi belirlersiniz. Uygulamada en sık karşılaşılan üç kurgu şunlardır:

SMK md. 11'e göre her başvuruyla yalnız bir markanın tescili talep edilebilir 1. Yani adı ve logoyu ayrı ayrı korumak istiyorsanız ayrı başvurular gerekir. Hangi kurgunun sizin için mantıklı olduğu bütçe ve kullanım planına bağlıdır; logo türleri hakkında genel bir çerçeve için logo türleri yazısına bakabilirsiniz.

Nice sınıfları: neyi tescil ettirdiğinizi seçmek

SMK, başvuruya konu mal ve hizmetlerin Nice Anlaşması'na göre sınıflandırılacağını söyler 1. Nice Sınıflandırması, WIPO tarafından yönetilen ve markaların tescili için kullanılan uluslararası bir mal ve hizmet sınıflandırmasıdır 4. WIPO'nun açıklamasına göre sınıflandırma, malları kapsayan 34 sınıf ile hizmetleri kapsayan 11 sınıftan oluşur 5.

Güncel durum: WIPO, Nice Sınıflandırması'nın 13. baskısının ilk sürümü olan NCL(13-2026)'nın 1 Ocak 2026'da yürürlüğe girdiğini belirtiyor 4. Bir sonraki sürüm NCL(13-2027) ise Haziran 2026'da ön yayım olarak duyuruldu ve 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek 6. Mal ve hizmet listenizi hazırlarken başvuru tarihinde geçerli sürümü esas almak gerekir.

Birkaç pratik not:

• Sınıf, işletmenizin sektörüne göre değil, markayı kullanacağınız mal ve hizmetlere göre seçilir. Örneğin bir kafe için yiyecek ve içecek sağlama hizmetleri 43. sınıftadır, ama aynı marka paketli kahve satacaksa ilgili mal sınıfı da ayrıca düşünülmelidir.
• SMK md. 11'e göre malların aynı sınıfta yer alması benzer olduklarına, farklı sınıflarda yer alması da benzer olmadıklarına karine teşkil etmez 1. Benzerlik değerlendirmesi sınıf numarasıyla sınırlı değildir.
• TÜRKPATENT, sınıf ararken WIPO'nun Nice yayınını, Madrid Mal ve Hizmet Yöneticisi'ni ve EUIPO'nun TMclass aracını yönlendiriyor; bu araçlarda Türkçe arama yapılabildiği belirtiliyor 3.

Tescile uygun bir logo: ayırt edicilik

Tescil sürecinde Kurum'un ilk baktığı konulardan biri, işaretin ayırt edici olup olmadığıdır. SMK md. 5, herhangi bir ayırt edici niteliğe sahip olmayan işaretleri ve ticaret alanında malın cinsini, çeşidini, kalitesini, amacını ya da coğrafi kaynağını belirten ifadeleri münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretleri mutlak ret nedenleri arasında sayar 1. Ticaret alanında herkesin kullandığı işaretler ve dinî değer ya da sembol içeren işaretler de bu listededir.

Tasarım açısından bunun anlamı şudur: bir fırının logosunda yalnız bir başak ve "Taze Ekmek" yazısı varsa, bu öğeler tek başına markayı başkalarından ayırmaya yetmeyebilir. Ayırt ediciliği güçlendiren şey genellikle özgün bir isim, özel çizilmiş harfler ya da sektöre ait sıradan bir simgeyi bilinen biçiminden uzaklaştıran bir yorumdur. Kanun, başvuru tarihinden önce kullanılmış ve bu kullanım sonucunda ayırt edicilik kazanmış işaretler için bir istisna da tanır 1; ancak bunu kanıtlamak ayrı bir iştir ve yeni bir logo için dayanılacak bir yol değildir.

Başvurudan tescile adım adım

1. Ön araştırma: Başvurudan önce TÜRKPATENT'in çevrim içi marka araştırma ekranında marka adı, başvuru sahibi ve sınıf gibi alanlarla tarama yapılabilir 8. Bu tarama metin tabanlıdır; şekil benzerliği için ek kaynaklara bakmak gerekir. Ayrıntılar logo benzerliği ve özgünlük kontrolü yazısında.
2. Başvuru dosyası: SMK md. 11'e göre başvuru; başvuru sahibinin kimlik bilgileri, marka örneği, mal ve hizmet listesi ve başvuru ücretinin ödendiğine dair bilgiyi içerir 1.
3. Elektronik başvuru: TÜRKPATENT'in EPATS sistemi e-Devlet girişiyle çalışıyor 7.
4. Şekli inceleme: Kurum, başvuruyu şekil yönünden inceler; eksiklik varsa giderilmesi için iki ay süre verilir 1.
5. Mutlak ret incelemesi: Ayırt edici niteliği olmayan, malın cinsini ya da niteliğini doğrudan tanımlayan veya önceki bir markayla aynı ya da ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler md. 5 kapsamında reddedilebilir 1.
6. Bültende yayım ve itiraz: Reddedilmeyen başvuru bültende yayımlanır. SMK md. 18'e göre itirazlar yayımdan itibaren iki ay içinde yapılır 1. Önceki tarihli markalarla karıştırılma ihtimali gibi nispi ret nedenleri (md. 6) ancak itiraz üzerine incelenir.
7. Tescil: İtiraz yapılmamış ya da itirazlar nihai olarak reddedilmişse, tescil ücretinin ödendiğine dair bilgi süresinde sunulduğunda marka sicile kaydedilir; ücret ödenmezse başvuru işlemden kaldırılır 1.
8. Koruma ve yenileme: Koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 10 yıldır ve onar yıllık dönemlerle yenilenir. Yenileme, sürenin bitiminden önceki altı ay içinde; kaçırılırsa bitişten sonraki altı ay içinde ek ücretle yapılabilir 1.

2026 resmi ücretleri

Aşağıdaki tutarlar TÜRKPATENT'in yayımladığı 2026 marka işlem ücretleri tablosundan alınmıştır 2. Marka vekili hizmet bedelleri bu tutarlara dahil değildir ve tarife her yıl güncellenir; ödeme öncesinde güncel tabloyu kontrol edin.

Tabloda bunların dışında devir, lisans kaydı, bölünme ve Madrid Protokolü işlemleri gibi kalemler de yer alıyor 2.

Marka vekilinin rolü

SMK, marka vekilini marka, tasarım, coğrafi işaret ve geleneksel ürün adlarına ilişkin konularda hak sahiplerini Kurum nezdinde temsil eden kişi olarak tanımlar 1. Pratikte marka vekili şu konularda destek olur:

• Ön araştırma sonuçlarının hukuki değerlendirmesi ve risk yorumu
• Mal ve hizmet listesinin kullanım planına göre kurulması
• Kelime, şekil ya da karma marka stratejisinin belirlenmesi
• Bülten takibi, itirazlara yanıt ve karara itiraz süreçleri
• Yenileme ve kullanım kanıtı takibi

Tasarım tarafının işi bundan farklıdır: logonun ayırt edici, sade ve özgün olması ve başvuru öncesinde bariz çakışmaların görülmesi. logox tescil başvurusu yapmaz; tescil öncesi ön araştırma hizmetinde benzerlik taramasını ve sınıf notlarını hazırlar, sizi bu dosyayla marka vekiline yönlendirir.

Tescilden sonra: kullanım ve takip

Tescil bir başlangıçtır. SMK md. 9'a göre tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan Türkiye'de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verilir 1. Aynı madde, markanın ayırt edici karakteri değiştirilmeden farklı unsurlarla kullanılmasını da kullanım sayar. Bu, logoyu yenilerken önemlidir: küçük bir sadeleştirme ile tamamen farklı bir görünüm arasındaki fark, mevcut tescilin yeni logoyu kapsayıp kapsamadığını etkileyebilir. Logo yenilemesi planlıyorsanız bu soruyu marka vekilinize yeniden sorun.

Kullanım kanıtlarını, yani faturaları, ambalaj görsellerini, reklam ve web sitesi kayıtlarını tarihli olarak saklamak, ileride bir iptal talebi ya da itiraz sürecinde işinizi kolaylaştırır. Tescilli markanızla çakışabilecek yeni başvuruları izlemek de marka sahibinin sorumluluğundadır; çünkü karıştırılma ihtimali gibi nispi ret nedenleri Kurum tarafından kendiliğinden değil, itiraz üzerine incelenir 1.